Blog

Hier vind je inspirerende ervaringsverhalen van Amstelveners met gehoorverlies, praktische tips & tricks, het laatste nieuws en aankondigingen van onze activiteiten. Lees interviews met ervaringsdeskundigen, ontdek nieuwe ontwikkelingen op het gebied van gehoorondersteuning en blijf op de hoogte van luistercafés, hoorlunches en andere bijeenkomsten. Duik in onze blogs om te leren, delen en je stem te laten horen!

Bijeenkomsten:

26 februari 2026 met Finn Dubbelboer

Wie is Finn?

Finn is experimenteel audioloog en wetenschapper. Hij richt zich op onderzoek en ontwikkeling rond gehoorproblematiek. Spraakverstaan is een van zijn belangrijkste aandachtsvelden.

Kun je deze twee voorwerpen met elkaar vergelijken?

Finn Dubbelboer vindt van wel:
“Een hoortoestel is als een rolstoel. Door een rolstoel leer je niet lopen. En door een hoortoestel leer je niet horen. Maar ze helpen wel om je te verplaatsen en mee te kunnen doen.”

Wat kwam Finn vertellen op de Hoor-Tea?

Finn gaf onafhankelijke informatie en veel objectieve feiten. Hij is niet verbonden aan een gehoorwinkel.

Waar ging de presentatie zoal over?

Over een audiogram en de ‘spraakbanaan’ en de ‘komkommer’

• De spraakbanaan zie je afgebeeld op een audiogram. Dit is het gebied waarin de meeste spraakklanken vallen.
• Bij gehoorverlies vallen meestal eerst de hogere frequenties weg. Dat zijn medeklinkers zoals s, f, t, k, p, sj en ch. Dit zijn korte en scherpe klanken die woorden hun scherpte geven en die belangrijk zijn voor het herkennen – het begin en het einde – van woorden.
• Klinkers (a, e, o, oe) blijven vaak langer hoorbaar. Je hoort dan wel dát iemand praat, maar je herkent niet altijd het woord dat gezegd wordt.

Hoe zit het met die komkommer?

• Een hoortoestel versterkt vooral zachte en hoge tonen. Op het audiogram zie je dan dat de banaan als het ware omhoog wordt getrokken tot een smallere, rechtere vorm: de komkommer.
• De hoge medeklinkers worden versterkt en zijn daardoor beter hoorbaar. Woorden zijn dan makkelijker te onderscheiden.
• Het gehoor wordt echter niet ‘normaal’. Klanken kunnen door een hoorapparaat scherper of kunstmatig klinken. In rumoer blijven medeklinkers vaak moeilijk te onderscheiden.
• Zonder hoortoestel hoor je vooral klinkers, waardoor spraak als een soort gemompel kan klinken. Mét hoortoestel worden zachte medeklinkers versterkt en krijgen woorden weer contouren.

De verschillen tussen de banaan en de komkommer zijn zichtbaar op een audiogram. Op een audiogram staat altijd een nullijn. Dit is de drempel die aangeeft wat normaalhorenden gemiddeld horen. Hier kan een addertje onder het gras zitten, want als jouw gehoor afwijkt van het gemiddelde, dan kan jouw gehoorbeleving anders zijn dan de nullijn suggereert. Het kan dan zijn dat je geen hoorapparaat ‘krijgt’ omdat je (volgens de nullijn) nog goed hoort.

Als je een hoorapparaat nodig hebt, maar het niet draagt, bestaat de kans dat je woorden gaat missen of verkeerd interpreteren. Bijvoorbeeld:

• “vis” klinkt als “.i.”
• “sap” klinkt als “.ap”
• “fiets” klinkt als “.ie..”

Binnen de audiologische gemeenschap bestaan twee benaderingen of scholen.
Eén school is van mening dat de f-, t- en s-klanken zo belangrijk zijn dat een hoorapparaat deze vooral moet versterken. Het is dan belangrijk dat je zelf goed oplet wat het beste bij jouw gehoor past. De andere benadering vindt vooral dat het hoorapparaat comfortabel moet zijn. Het hoorapparaat wordt dan minder scherp afgesteld, zodat je bijvoorbeeld niet schrikt wanneer iemand een krant openslaat. Ook hier geldt: wat past het beste bij jou?

Hoe werkt het gehoor Ter illustratie van de anatomie en fysiologie van het gehoor liet Finn een vergelijkbare afbeelding zien:

Het gehoor begint bij de oorschelp, die links en rechts kan verschillen. Door de kronkels en bobbeltjes wordt geluid al enigszins gefilterd. Via de gehoorgang gaat het geluid naar het trommelvlies, dat gaat meetrillen.

Achter het trommelvlies zitten drie kleine gehoorbeentjes:
de hamer, het aambeeld en de stijgbeugel. Zij versterken de trillingen en geven deze door aan het binnenoor.

De trillingen komen vervolgens in het slakkenhuis (cochlea). Daar bevindt zich vloeistof en ongeveer 20.000 kleine trilhaartjes. Deze trilhaartjes zetten mechanische trillingen om in signalen.

Via de gehoorzenuw gaan deze signalen naar de hersenen. Daar wordt het geluid herkend als spraak, muziek of lawaai, en wordt ook bepaald waar het geluid vandaan komt. In dit complexe systeem kan op verschillende plaatsen iets misgaan. Daardoor kan gehoorverlies ontstaan, dat per persoon – en zelfs per oor – kan verschillen.

Enkele voorbeelden van gehoorverlies

Presbyacusis

Dit wordt ook ouderdomsslechthorendheid genoemd. Het begint vaak met het slechter horen van hoge tonen. Ook wordt het moeilijker om gesprekken te volgen in een rumoerige omgeving. Je hoort wel stemmen, maar het onderscheiden van woorden wordt lastiger.

Conductief of Geleidingsverlies

Dit ontstaat wanneer (een of meerdere van) de gehoorbeentjes niet goed werken. Ook een prop in het oor of vocht achter het trommelvlies door bijvoorbeeld een ontsteking kan dit veroorzaken. Geluid komt wel binnen, maar kan minder goed worden doorgegeven.

Perceptief gehoorverlies

Dit ontstaat wanneer het slakkenhuis niet meer goed functioneert omdat haarcellen zijn verdwenen. Deze haarcellen analyseren en transporteren de geluidstrillingen.

Met het ouder worden kunnen vooral de haarcellen voor hoge tonen verdwijnen. Een gehoorapparaat kan deze tonen versterken, maar de verwerking van het geluid blijft moeilijker. Je weet dan niet altijd precies wát je hoort. Omgevingsruis kan dit nog lastiger maken. Het volgen van een gesprek kost daardoor vaak veel meer energie dan bij normaalhorenden.

Het brein speelt ook een rol

Het tempo waarin je kunt vertalen wat je hoort is eveneens belangrijk. Dit gaat vaak wat trager bij het ouder worden en is moeilijk te beïnvloeden.

Er wordt veel onderzoek gedaan naar:

• de relatie tussen cognitief functioneren en gehoorverlies
• het mogelijke verband tussen gehoorverlies en dementie

Het brein speelt een grote rol bij het interpreteren van geluid. Ook kost het tijd om aan een hoorapparaat te wennen. Een interessant onderwerp voor een volgende Hoor-Tea: het samenspel tussen brein en gehoor.

Invloed van externe factoren

Ook externe factoren beïnvloeden het gehoor, zoals:

• galm in een ruimte
• slechte akoestiek
• een onbekende taal of dialect
• harde wind buiten, verkeer

Akoestiek kan verbeterd worden met kleden, gordijnen, planten en zachte materialen.

Dit alles laat zien dat ieder gehoorverlies anders is en dat er geen ‘one-size-fits-all’ hoorapparaat bestaat.

Waar moet je op letten bij de aanschaf van een hoorapparaat?

Denk goed na over wat voor jou belangrijk is en waar je hoorapparaat op afgesteld moet worden. Want als je een hoorapparaat koopt en accordeon speelt, dan wil je kunnen horen wat je zelf speelt. Maar als je hoorapparaat daar op afgesteld is, is het de vraag of dit niet ten koste gaat van het volgen van een gesprek. Dit ligt ook aan het aantal chips of processors.

Hoe meer chips of processors een hoorapparaat heeft, hoe meer mogelijkheden er zijn om geluid aan te passen. Volgens Finn heeft dat voordelen, hoewel het apparaat dan wel duurder is. Het is van belang dat je doorvraagt in de gehoorwinkel en zegt wat voor jou van belang is.

• Waar dienen de verschillende chips voor?
• Kunnen ze apart worden ingesteld?
• Hoe werkt dat?
• Hoe lang kun je een apparaat uitproberen?
• Wat zijn de kosten?

Tijdens het uitproberen is het belangrijk dat je goed let op wat je wél en niet hoort.

• Heb je merkbare verschillen tussen links en rechts
• Zijn de hoge en lage tonen in balans
• Is het situatieafhankelijk dat je soms beter en soms slechter hoort?

Probeer zo precies mogelijk te beschrijven wat je wil horen en hoe je het gehoor met het hoorapparaat ervaart. Een opmerking als “ik hoor niks” is voor een audicien onvolledig en moeilijk te gebruiken bij het afstellen van het apparaat op wat jij wil en kan horen.

Als een hoorapparaat tegenvalt

Soms blijkt ook een duur apparaat (3000 tot 6000 euro per paar) niet goed te voldoen. Hoorapparaten belanden dan soms in een la, terwijl een nieuwe vergoeding nog niet mogelijk is.

De vergoeding verschilt per zorgverzekeraar. Meestal krijg je eens per vijf jaar een vergoeding. Soms moet je een eigen bijdrage betalen, bijvoorbeeld voor:

• uitgebreidere modellen
• onzichtbare apparaten
• AI-toepassingen
• streamingmogelijkheden
• bediening via de smartphone

Er is veel op de markt en veel in ontwikkeling. Tegelijk kan voor sommige mensen een basisapparaat al voldoende zijn.

Ook gehoorwinkels verschillen onderling in:

• service
• merken
• prijzen

Gezien signalen over tegenvallende hoorapparaten adviseert Finn om vragen of ervaringen te melden bij Hoormij. Dit kan ook via Jolanda: hartvoorgehoor@gmail.com

Het voordeel daarvan is dat klachten en ervaringen geïnventariseerd en gebundeld kunnen worden.

De samenhang tussen evenwicht en gehoorverlies

In de schedel bevindt zich naast het slakkenhuis het evenwichtsorgaan of vestibulaire systeem. Dit speelt een rol bij evenwicht en ruimtelijke oriëntatie. Hoe gehoor en evenwicht elkaar beïnvloeden wordt nog onderzocht. Ook medicatie kan invloed hebben op gehoor én evenwicht. Bij sommige aandoeningen gaan gehoorverlies en problemen met het vestibulaire systeem samen. Misschien ook een goed onderwerp voor een Hoor-Tea: Valpreventie en gehoorverlies.

Wat is het Audiowonder-project?

Finn vertelde over het Audiowonder-project. Dit project richt zich op een nieuw systeem voor live muziek, bijvoorbeeld in het Concertgebouw. Het geluid van een orkest wordt via een microfoon opgevangen en via een zender doorgestuurd naar een kastje dat het geluid versterkt. In de toekomst is het de bedoeling dat dit systeem kan worden afgestemd op je eigen hoorapparaat. Bezoekers kunnen zich dan bij een desk melden om het systeem aan te passen. Er worden nog proefpersonen gezocht. Wie interesse heeft kan dit via Jolanda laten weten.

Tot slot

Er is veel te koop en in ontwikkeling om gehoorproblemen te compenseren. Gehoorverlies kan verschillende oorzaken hebben en verschilt van persoon tot persoon. Kennis hierover is belangrijk, zowel voor onszelf, familie als voor professionals. Hopelijk heeft deze Hoor-Tea hieraan een bijdrage geleverd.

In ieder geval zijn er veel onderwerpen naar voren gekomen voor de toekomstige Hoor-Tea’s.  En je raadt het al: daar geven we graag gehoor aan!

17 December  2025

Kerst-Hoor-Tea, in de gastvrije Meent, met op het programma kerstliedjes en spelletjes.

Nu is het héél lastig als je slechthorend bent, om kerstliedjes te zingen. Maar dankzij Joke lukte het ons toch! Verschillende kerstliedjes, mét gebaren. En iedereen deed enthousiast mee om zich deze kunst eigen te maken.

Hart voor Gehoor heeft voor de Kerst-Hoor-Tea het spel Kletspot over gehoorproblemen ontwikkeld. Terwijl we snoepten van de kerstkransjes en de kerststol (dankzij onze nieuwe ervaringsdeskundige Dragana!) speelden we dit spel, in de groep.

Er is veel uitgewisseld, ook over lastige situaties, bijvoorbeeld: “Als je in een groep een paar keer vraagt wat men zegt, dan hebben mensen geen zin meer in contact en keren ze soms hun rug naar je toe.’ Maar gelukkig is er ook gelachen en hebben we ook van elkaar geleerd. Bijvoorbeeld dat gehoorverlies soms voordelen heeft. Dat je niet meer wakker ligt van zoemende muggen! En dat het geluidsoverlast door vliegtuigen, of door fanatiek timmerende buren, je grotendeels ontgaat. Dat je in vervelende gesprekken gewoon ‘kunt afhaken’: “ja sorry hoor, maar ik versta het niet’. Hoe dan ook: ondanks dat er soms voordelen zitten aan gehoorverlies, de nadelen overheersen toch ….

Een van de Kletspot-kaartjes ging over de ‘meest voorkomende mythe over gehoorverlies’. Wat vooral naar voren kwam, was dat goedhorenden meestal verwachten dat gehoorverlies opgelost is, als je een gehoorapparaatje in je oor hebt! Helaas weten wij dat dit totaal anders is. Het is per gehoorprobleem, per persoon en per situatie verschillend.

Het kaartje over ‘gesprekken makkelijker maken in een ruimte’ leidde er toe dat er allerlei ervaringen op tafel kwamen over apparatuur: wat goed in groepen werkt, wat thuis handig is om aan te schaffen, over beveiligingsmiddelen, wekkers, tv-versterkers en telefoneren.

Anneke (nieuwe ervaringsdeskundige!) heeft een goede ervaring met het ‘streamen’ van telefoongesprekken in haar gehoorapparaten en vertelde daarover. Al met al werden er apparaten aan elkaar getoond en vroeg men zich af waar je nu echte objectieve en actuele informatie kan krijgen. We hebben de afspraak gemaakt dat ik iemand uitnodig voor een Hoor-Tea, waarover ik van anderen al veel enthousiaste verhalen heb gehoord.

Ook door een kaartje van de Kletspot kwam de akoestiek aan bod. In De Meent troffen we het enorm, met de vaste vloerbedekking, gordijnen, de (niet gladde) muren, geen hoog plafond.

Ans kon alles verstaan, zonder de koptelefoon met groepsversterking!

Woorden zélf zijn ook soms lastig, wat verstaanbaarheid betreft. Woorden met een ‘p’ of een ‘b’, zijn lastig, net als klanken die diep in de keel gevormd worden, zoals ‘drinken’ en dringen”. Daardoor kunnen er ook (grappige) misverstanden in de communicatie ontstaan. Ook is het voor de verstaanbaarheid van belang dat je de context van een verhaal kent. Als je bijvoorbeeld het woord ‘meer’ hoort, kan dit van alles betekenen. En als je dan wéét waar het gesprek over gaat, is dat woord makkelijker te plaatsen.

In de pauze leerden we nog een liedje …: “Stille nacht..” Joke vertelde dat Mirjam Stolk een bekende vertaalster is van liedjes in gebaren. Dat Joke zelf altijd blij wordt van haar vertalingen, bijvoorbeeld van ‘Europapa’…dus als je liefhebber/ster bent van deze muziek: Doventolk hakt erop los op ‘Europapa’ van Joost Klein

Joke en Margot (schrijftolk) noemden allebei Sharon van der Borden voor mensen die affiniteit hebben met religie of godsdienst. Sharon is ook dirigent van het gebarenkoor. Op Youtube is hierover van alles te vinden O Holy Night (NmG) – Sharon van der Borden

Tussentijds vertelde ik over een groot (cohort) onderzoek, vanuit Amsterdam UMC: Prof. Sophia Kramer is daarbij betrokken en ik ontmoette haar toen ik in het Spaarne Ziekenhuis een pitch mocht geven over Hart voor Gehoor en slechthorendheid. Zij vertelde over recent wetenschappelijk onderzoek en -inzichten over gehoor(verlies) en wat je brein er zoal mee doet. Heel boeiend en leerzaam. Ze was enthousiast over Hart voor Gehoor is bereid om op een Hoor-Tea te komen! Maar omdat haar kennisoverdracht ook voor professionals leerzaam is, is het op dit moment nog niet duidelijk over hoe, wat, wanneer, enz.. Zie NLSH –Introductie, met meer informatie én het verzoek om mee te doen aan het onderzoek (tot 70 jaar). Ook goedhorenden zijn uitgenodigd.

Ná de Hoor-Tea realiseerde Joke zich dat gebarentaal nog vrij onbekend is. Zij heeft een fantastisch idee en biedt aan om geïnteresseerden in ‘anders communiceren’ 3 lessen te geven (bij je thuis kan ook) waarin ze je helpt om een stapje verder te komen, voordat je je verbindt aan een cursus. Gratis!

Haar lessen gaan over

• Algemene info over gebarentaal;
• Per les een aantal gebaren, die relevant zijn voor de persoonlijke situatie van betrokkene;
• Het gebarenalfabet;
• Informatie over mogelijkheden als men na de 3 lessen verder wil gaan met gebarentaal (cursus, kan ook online, of met gebarenwoordenboeken, etc);

Je kunt haar bereiken via mail; choufo@xs4all.nl of whatsapp 06 4949 5558 (niet bellen). Wat een aanbod! Joke hoopt stiekum dat meer mensen aan gebarentaal gaan doen en dat we ooit komen tot een “ gebarencafe” in Amstelveen! Wat een mooi voorbeeld van Work In Progress.

Tot gauw, met warme kerstgroeten

5 november 2025

Workshop ‘Communiceren met natuurlijke gebaren’ – een wereld van verschil!

Tijdens de Hoor-tea van Hart voor Gehoor op 5 november in Westend leerden we dat communiceren zóveel meer is dan woorden. Twee deskundigen namen ons mee in de wereld van natuurlijk gebaren: Joke, ervaringsdeskundige en zangeres in gebarentaal, en Hanneke Haan, logopediste met veel ervaring én hart voor heldere communicatie.

We hoorden dat gebarentaal niet universeel is: elk land (en zelfs elke provincie!) heeft zijn eigen varianten. Geen wonder dat het aantal gebruikers beperkt is. Herken je het liedje van Joke?

Hanneke liet zien hoe belangrijk het is om de context eerst te verduidelijken, voordat je iets vraagt of wil zeggen tegen iemand met een gehoorprobleem. Het is belangrijk om duidelijk te praten (maar niet met een hard volume!),  oogcontact te maken en je handen te gebruiken. Altijd iemand aankijken als je iets zegt, want anders lukt spraakafzien of liplezen niet.

We oefenden er samen op los: onderwerpen en voorwerpen uitbeelden, zinnen overbrengen met gebaren en spraakafzien, maar vooral… veel lachen om onze creatieve pogingen. Oefening baart kunst én een betere communicatie!

Dankzij de schrijftolken en groepsapparatuur kon iedereen moeiteloos meedoen.

En communiceren? Dat doen we nu – letterlijk – met meer handen én hart!

Music by Bensound
Artist: Lunar Years
License code: U0VRL9CZNLUVQ2IM

Diner zonder Ruis 29 september 2025

Mensen met gehoorverlies ervaren vaak dat achtergrondgeluid gesprekken lastig maakt, bijvoorbeeld tijdens etentjes of bijeenkomsten. Daarom organiseerde Hart voor Gehoor in het kader van de Week van de Ontmoeting op 29 september een speciaal driegangendiner in Westend. De ruimte was ingericht voor slechthorenden en er waren aan iedere tafel schrijftolken bezig om alle gesproken woorden om te zetten in tekst, zodat iedereen kon deelnemen aan het gesprek. Een waardevolle ontmoeting met schrijftolken en wat zij kunnen betekenen voor personen met gehoorverlies. Het aantal aanmeldingen was zodanig dat er een wachtlijst was ontstaan. Het werd een gezellig- en lekker bordje vol kennis over schrijftolken. Prachtige samenwerking tussen Hart voor Gehoor en Participe. Edwin en Stef, wijkcoaches, kookten en serveerden de enthousiaste bezoekers. Hartverwarmend dat de wethouder en beleidsmedewerker interesse toonden. Een groot succes en wat de wachtlijsten betreft: voor herhaling vatbaar!

25 september 2025

Hoor-Tea in Stadsdorp Elsrijk 15 -17 uur: Workshop van GGMD ‘wat is er bij gehoorverlies nog méér te krijgen dan gehoorapparaten’ (en dat is meer dan je denkt!)

19 juni 2025:

In onze hoor-tea bespraken we onderwerpen die belangrijk zijn voor mensen met gehoorproblemen en die ze zelf hebben aangedragen. Aanwezig hierbij: audicien, (groeps)apparatuur en schrijftolk. Lees hier het verslag van deze bijeenkomst.

Tijdens de Luisterlunch op 20 mei bleek er behoefte te zijn aan informatie over gehoorapparatuur in verschillende situaties, zoals in groepen, gezelschap, bij achtergrondgeluid, aan de telefoon en bij de huisbel.